Το Σκάκι ως Παιδικό Παιχνίδι Ευφυΐας

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι το σκάκι έχει εκπαιδευτικές ιδιότητες, όχι μόνο για τους ενήλικες αλλά και για τα παιδιά. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση στα παιδιά που παίζουν σκάκι. Είναι μάλιστα πολλοί οι γονείς που αποφασίζουν να στείλουν τα παιδιά τους σε διάφορους συλλόγους. Ακόμη, στα σχολεία δημιουργούνται εξωσχολικές ομάδες για τοπικά τουρνουά.

Μπορούμε με σιγουριά να πούμε ότι μέσα από το σκάκι διαπλάθεται ο χαρακτήρας και ότι το σκάκι βοηθάει στην ανάπτυξη της σκέψης των μαθητών. Θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε το παιχνίδι αυτό ως επιστήμη, αλλά δεν παύει να είναι ένα παιχνίδι. Έτσι όπως και όλα τα παιχνίδια, πρέπει να προσφέρει χαρά, διασκέδαση και δημιουργικότητα. Σκοπός των μαθητών θα πρέπει να είναι η ευγενής άμιλλα. Περισσότερο απ’ όλα τα αθλήματα, το σκάκι είναι τροφή σκέψης.

Αποτελεί έναν συνδυασμό δημιουργικότητας και στρατηγικής. Μέσα από αυτό, το παιδί μπορεί να αντιληφθεί την πραγματικότητα και ταυτόχρονα να την αξιολογήσει. Ανταποκρίνεται επάξια όπως και η κριτική σκέψη, η λογική ανάλυση και η μεθοδικότητα. Ταυτόχρονα γίνεται υπέρμαχος συμπεριφορών όπως η υπευθυνότητα. Αποτέλεσμα αυτών είναι η ανάπτυξη της ευφυΐας των παιδιών και η αξιοποίησή της για δημιουργικούς σκοπούς. Συνδυάζοντας παράλληλα και την ευχαρίστηση που προσφέρει το παιχνίδι.

Όλες οι παραπάνω αρετές είναι κρίσιμες προς την ενηλικίωση του παιδιού, μιας και σε αυτή τη φάση γίνεται η διαμόρφωση του χαρακτήρα. Μέσα από αυτές είναι αναπόφευκτη η ενηλικίωση και η ωριμότητα. Αναπτύσσοντας την ευφυΐα τους οι μαθητές οδηγούνται μοιραία σε καλύτερες σχολικές επιδόσεις. Μετά από σχετικές έρευνες έχει διαπιστωθεί ότι η ενασχόληση και μόνο με το συγκεκριμένο παιχνίδι οδηγεί στην αύξηση του δείκτη νοημοσύνης. Ανεξάρτητα από το φύλο, την ηλικία, την οικονομική ή την κοινωνική κατάσταση του ατόμου.

Ο καθηγητής Stuart Mangulies το 1993 πραγματοποίησε ένα πείραμα, για να αποδείξει την ευεργετική επίδραση του σκακιού στην απόδοση των μαθητών. Έλαβαν μέρος μαθητές δύο τάξεων σε συνολικά δέκα σχολεία. Χώρισε τους μαθητές σε δύο ομάδες, με γνώμονα το μαθησιακό τους επίπεδο. Η πρώτη ομάδα έπαιζε συστηματικά σκάκι, ενώ η δεύτερη όχι. Το αποτέλεσμα ήταν θεαματικό, μιας και η ομάδα που είχε εντονότερη επαφή με το σκάκι είχε καλύτερες επιδόσεις στο διάβασμα, εν αντιθέσει με την άλλη ομάδα. Οι έρευνες πολλές και από διαφορετικές χώρες, με θετικά αποτελέσματα ως προς την επαφή με το άθλημα αυτό.

Είναι μια αλάνθαστη μέθοδος, όπου οι μαθητές αναλαμβάνουν προσωπικές ευθύνες, μιας και την επιτυχία ή την αποτυχία την λαμβάνει ο ίδιος ο παίκτης. Αν δηλαδή κοπιάσει, θα δει τους καρπούς να ανθίζουν. Επιπλέον, μαθαίνει την έννοια του ευ αγωνίζεσθαι. Κι αυτό γιατί πρέπει να δείξει τον απαιτούμενο σεβασμό στον αντίπαλο με την καθιερωμένη χειραψία πριν και μετά το τέλος του παιχνιδιού. Οδηγεί τον παίκτη σε ανάπτυξη της φαντασίας του για να μπορέσει να σώσει την παρτίδα.

Έτσι χωρίς αυτήν το σκάκι θα παιζόταν από ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Και μέσα από όλη αυτή την διαδικασία το παιδί αντιλαμβάνεται ότι η νίκη δεν είναι το παν. Αντιθέτως, για να κερδίσεις το παιχνίδι πρέπει να μάθεις να χάνεις την παρτίδα. Και μέσα από την επαφή με παιδιά άλλων ηλικιών, εθνικοτήτων, φύλου το παιδί έχει καταφέρει να κοινωνικοποιηθεί.